سایهی بازگشت نفت ونزوئلا بر صنعت انرژی کانادا: تهدیدها و فرصتهای یک رنسانس نفتی
تغییر رژیم در ونزوئلا میتواند بازار جهانی نفت را دگرگون کند و در بلندمدت به تهدیدی جدی برای صنعت نفت کانادا و اقتصاد آلبرتا تبدیل شود.
عصر کانادا – تغییر رژیم در ونزوئلا میتواند هم به این کشور کمک کند تا جایگاه پیشین خود را بهعنوان یک تولیدکنندهی بزرگ نفت دوباره به دست آورد و هم تهدیدی برای صنعت نفت کانادا باشد. صنعتی که در حال حاضر رکورد تولید را شکسته است. همچنین انتظار میرود طی چند سال آینده نیز به رشد خود ادامه دهد.
بخش نفت کانادا در سال گذشته، حتی با وجود پایین ماندن مداوم قیمت کالاها، عملکردی بهتر از حد انتظار داشته است. تولید همچنان در حال افزایش است و تأسیسات ماسههای نفتی دامنهی فعالیتهای خود را گسترش میدهند.
سقوط سهام شرکتهای کانادایی پس از تغییر رژیم در ونزوئلا
اما صبح دوشنبه، به دنبال برکناری «نیکولاس مادورو» در ونزوئلا توسط ایالات متحده، سهام شرکتهای انرژی کانادایی سقوط کرد. با دخالت واشینگتن در ونزوئلا، این گمانهزنی وجود دارد که صنعت این کشور میتواند شاهد یک احیای دوباره باشد. همچنین کارشناسان میگویند افزایش تولید ونزوئلا میتواند در بلندمدت به صنعت کانادا ضربه بزند.
«روری جانستون»، تحلیلگر نفت در «کامودیتی کانتکست»، میگوید چالش اصلی، جذب سرمایههای کلان از سوی شرکتهای آمریکایی خواهد بود؛ کاری که با توجه به مقدار کلان مورد نیاز برای ترمیم صنعت نفت درهمشکستهی ونزوئلا، چندان ساده نیست. همین شرکتها پیش از این نیز پس از سرمایهگذاری در این کشور آمریکای جنوبی، متضرر شدهاند.
آیا ونزوئلا جایگاه کانادا را تصاحب میکند؟
ونزوئلا دارای بزرگترین ذخایر نفت جهان است. از قضا همان نوع نفت خامی را استخراج میکند که عمدتا در غرب کانادا تولید میشود: نفت سنگین.
در کوتاهمدت، نفت بیشتری از ونزوئلا میتواند به جای سایر بازارهای خارجی، به سواحل خلیج مکزیک در آمریکا صادر شود. در بلندمدت، اگر «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، به خواستهی خود برسد و شرکتهای آمریکایی بیشتری فعالیت خود را در ونزوئلا آغاز کنند، این کشور پتانسیل استخراج مقدار بسیار بیشتری نفت سنگین از زمین را دارد.
ونزوئلا قبلاً این کار را انجام داده است. تولید در سال ۱۹۷۰ به اوج خود یعنی حدود ۳٫۷ میلیون بشکه در روز رسید. از آن زمان، تحریمهای مختلف و سیاستهای شکستخوردهی دولتی باعث کاهش سرمایهگذاری شد. همچنین تولید در سال گذشته به طور متوسط تنها حدود ۹۰۰ هزار بشکه در روز بود.
در همین حال، کانادا نزدیک به پنج میلیون بشکه در روز تولید میکند که اکثریت قریب به اتفاق آن به ایالات متحده صادر میشود. تغییر رژیم در ونزوئلا میتواند خطری برای صادرات نفت کانادا به آمریکا باشد، اگرچه این اتفاق احتمالا چندین سال تا تحقق فاصله دارد.
از زیرساختهای ویران تا تردید سرمایهگذاران آمریکایی
«آل سالازار»، تحلیلگر نفت و گاز مستقر در کلگری در موسسهی تحقیقاتی «انوروس اینتلیجنس»، گفت: «برای بیرون کشیدن آن نفت از زمین، پول زیاد و اتفاقات مثبت بسیاری باید رخ دهد. مهمتر از همه، این کشور به یک دولت پایدار نیاز دارد.»
«ریچارد ماسون»، مدیرعامل سابق کمیسیون بازاریابی نفت آلبرتا و پژوهشگر ارشد دانشگاه کلگری، در گفتگو با رادیو سیبیسی اظهار داشت: «ونزوئلا مانند عربستان سعودی نیست که بتوانید تعدادی چاه حفر کنید و نفت از زمین خارج شود؛ این نفت بسیار بسیار سنگین است.»
کاخ سفید در حال فشار بر مدیران نفتی ایالات متحده برای سرمایهگذاری مجدد در ونزوئلا است. با این حال، ماسون میگوید این شرکتها به سرمایهگذاران و هیئتمدیرههایی پاسخگو هستند که احتمالا در مورد صرف سرمایهی قابلتوجه در ونزوئلا، در حالی که وضعیت سیاسی بسیار نامشخص است، محتاط و نگران خواهند بود.
چرا صادرات اصلی نفت کانادا به آمریکا همچنان در امان است؟
در حالی که نفت ونزوئلا میتواند گزینهای رقابتی برای پالایشگاهها در سواحل خلیج آمریکا باشد، بخش عمدهی صادرات کانادا مستقیما به پالایشگاههای منطقهی «میدوِست» ارسال میشود. کانادا به لطف نزدیکی جغرافیاییِ منطقهی محصور در خشکیِ میدوست و شبکهی موجود خطوط لوله میان دو کشور، عملا این بازار را تا حد زیادی در اختیار دارد.
«گیتان دا سیلوا»، مدیرعامل پیشین نهاد تنظیم مقررات انرژی کانادا، روز دوشنبه به شبکهی خبری سیبیسی گفت: «برای نفت ونزوئلا بسیار دشوارتر خواهد بود که به نفتی که در میدوسا پالایش و مصرف میشود، دسترسی پیدا کند. همچنین جایگزینی صادرات نفت کانادا به آمریکا نیز به دلیل مسیر طولانی حمل و نقل از ونزوئلا، دشوار خواهد بود.»
فرصت طلایی کانادا برای تصاحب بازار چین
ایالات متحده دومین مشتری بزرگ نفت خام ونزوئلا است. بیشتر نفت خام این کشور با تخفیفهای سنگین به چین فروخته میشود. درنتیجه بعید به نظر میرسد ترامپ اجازه دهد این وضعیت ادامه یابد. اگر ایالات متحده در هدایت مجدد نفت ونزوئلا به سمت سواحل خلیج مکزیک موفق شود، چین احتمالا نیاز خواهد داشت تا بشکههای نفت خود را از کشور دیگری تامین کند.
کانادا میتواند این خلاء را پر کند. همچنین پیش از این نیز به دنبال توسعهی خط لولهی «ترنسمانتین» بین ادمونتون و منطقهی ونکوور، صادرات نفت خام خود به آسیا را افزایش داده است. «ماسون» از دانشگاه کلگری میگوید این موضوع میتواند دلیلی برای ساخت خط لولهی دیگری به ساحل غربی یا حداقل بهبود بیشتر سیستم خط لوله موجود باشد.
روز دوشنبه، «دنیل اسمیت»، نخستوزیر آلبرتا، بر این نکته تأکید کرد و ضرورت ساخت خطوط لولهی نفتی برای صادرات نفت کانادا به بازارهای جدید را برجسته ساخت.
تلاطمهای سیاسی و آیندهی نامطمئن قیمت جهانی نفت
اگرچه تغییر رژیم در ونزوئلا ممکن است در کوتاهمدت تأثیر چندانی بر صنعت نفت کانادا نداشته باشد، اما این آغاز ناخوشایندی برای سالی است که این صنعت با پیامدهای تعدیل نیرو و قیمتهای پایین مداوم دست و پنجه نرم میکند.
تولید نفت کانادا همچنان در سطح رکورد باقی مانده است. اما بیثباتی سیاسی، متغیری است که همیشه بر قیمت نفت اثر میگذارد، چه آن را کاهش دهد و چه افزایش. به نظر نمیرسد این وضعیت در سال ۲۰۲۶ تغییر کند.
